ยิ่งอายุมาก ก็เริ่มสังเกตได้ว่า “ฟันเริ่มห่าง” เห็นช่องฟันกว้างขึ้น ถือว่าเป็นการเกิดขึ้นตามอายุ หรือเป็นสัญญาณของโรคเหงือกหรือเปล่า?  ควรดูแลสุขภาพช่องปากอย่างไร และจะสามารถแก้ปัญหานี้ได้อย่างไรบ้าง?

ฟันห่าง หรือการเห็นช่องฟันที่มากขึ้น ในผู้สูงอายุสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย โดยสาเหตุส่วนใหญ่ คือ

1. เหงือกร่นตามอายุหรือจากโรคเหงือก
2. เกิดการสูญฟันทำให้ฟันข้างๆ ขยับเข้าสู่ช่องว่าง

โดยสาเหตุที่เกิดต่างกันก็จะมีการดูแลและการรักษาที่ต่างกัน

ผู้สูงอายุที่เกิดช่องว่างระหว่างฟันเนื่องมาจากเหงือกร่นตามอายุที่มากขึ้น ผู้สูงอายุในกลุ่มนี้ให้ดูแลสุขภาพช่องปากได้ตามปกติโดยเน้นย้ำเรื่องการแปรงฟันให้ถูกวิธีหรือก็คือ “แปรงเบาแต่นานเพียงพอ”  เพื่อลดการเกิดเหงือกร่นในอนาคต และถ้าหากมีช่องว่างระหว่างฟันเกิดขึ้นแล้ว การทำความสะอาดด้านข้างฟันจะมีความสำคัญมากขึ้น โดยควรให้เริ่มใช้แปรงซอกฟัน (Proxabrush) ในการทำความสะอาดร่วมกับการใช้ไหมขัดฟันด้วย

หากผู้สูงอายุมีช่องว่างระหว่างฟันอันเกิดมาจากโรคเหงือก หรือการสูญเสียฟัน ผู้ป่วยมีความจำเป็นที่จะต้องได้รับการรักษาและการดูแลความสะอาดช่องปากที่เหมาะสมตามดุลพินิจของทันตแพทย์ไม่ว่าจะเป็นการเกลารากฟัน การใส่ฟันเทียมทดแทนเพื่อไม่ให้ฟันที่เหลือล้มมากขึ้น หรือการใช้อุปกรณ์เสริมในการทำความสะอาดช่องปาก เป็นต้น ซึ่งการทำความสะอาดช่องปากยังคงเป็นเรื่องที่สำคัญมากเป็นอันดับแรกในผู้ป่วยกลุ่มนี้ เพื่อไม่ให้เกิดการสูญเสียฟันหรือโรคเหงือกที่มากขึ้นในอนาคต

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

ทพ.ธนภณ อาชาพิทักษ์

ทันตแพทย์ประจำหน่วยทันตกรรมผู้สูงอายุและการดูแลผู้ป่วยพิเศษ คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย