“การนอนกัดฟัน” ส่งผลเสียต่อสุขภาพช่องปากอย่างไรบ้าง และในทางทันตกรรมจะการรักษาด้วยวิธีไหนบ้าง?
การนอนกัดฟัน (Sleep Bruxism) คือ ความผิดปกติในขณะนอนหลับอย่างหนึ่ง ที่กล้ามเนื้อบดเคี้ยวมีการหดเกร็งอย่างผิดปกติ ทำให้เกิดการขบ บด หรือเน้นฟันโดยไม่รู้ตัวขณะนอนหลับ
ผลเสียที่พบได้บ่อย ได้แก่
- ฟันสึก: ฟันสั้นลง ผิวเคลือบฟันบางลง ในรายรุนแรงอาจสึกถึงชั้นเนื้อฟันทำให้เสียวฟันง่าย
- ฟันร้าว แตก รวมถึงวัสดุอุดฟันบิ่น แตก
- ปัญหากล้ามเนื้อและหรือข้อต่อขากรรไกร: อาการปวด อ้าปากไม่ขึ้น หรือทำงานผิดปกติ
- ปวดศีรษะตอนเช้า โดยเฉพาะบริเวณขมับ
- ส่งผลต่องานทันตกรรม เช่น วีเนียร์ ครอบฟัน หรือฟันปลอม อาจเสียหายเร็วกว่าปกติ
ในทางทันตกรรม มีวิธีการรักษาอย่างไร?
เนื่องจากสาเหตุของการนอนกัดฟันมีหลายปัจจัย เช่น ความเครียด ระบบประสาท คุณภาพการนอน และพันธุกรรม ทำให้การจำกัดสาเหตุทำได้ยากในปัจจุบัน การรักษาจึงเน้นการลดผลกระทบ มากกว่าการหยุดการกัดฟันโดยตรง ดังนี้
- ใส่เฝือกสบฟัน (Occlusal splint / Night guard): เป็นวิธีที่ใช้บ่อยที่สุด ช่วยกระจายแรง ลดการสึกของฟันป้องกันความเสียหายของระบบบดเคี้ยวรวมถึงกล้ามเนื้อและข้อต่อขากรรไกรได้
- รักษาร่วมกับแพทย์ สหสาขาวิชาชีพ ในกรณีที่มีปัจจัยเรื่องความเครียด หรือมีภาวะอื่นๆที่เกิดร่วม เช่น ภาวะอุดกั้นหายใจขณะหลับ (Obstructive sleep apnea; OSA) Office syndrome ภาวะทางเส้นประสาท เป็นต้น
- บูรณะฟันที่สึกหรือเสียหาย ไม่ว่าจะเป็น การอุดฟัน ทำครอบฟัน หรือบูรณะทั้งปากในรายรุนแรง
หลังการรักษา คนไข้ควรดูแลตนเองอย่างไร?
- ใส่เฝือกสบฟันสม่ำเสมอ ดูแลตามคำแนะนำของทันตแพทย์ และตรวจติดตาอาการอย่างต่อเนื่อง
- ลดปัจจัยเสี่ยง: จัดการความเครียด พักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงคาเฟอีนก่อนนอน
- สังเกตอาการผิดปกติ เช่น ปวดฟัน ฟันโยก ฟันแตก วัสดุบูรณะบิ่นแตก อาการปวดหรือความผิดปกติของระบบบดเคี้ยว กล้ามเนื้อ ข้อต่อขากรรไกร
- ตรวจฟันสม่ำเสมอ เพื่อประเมินการสึกของฟัน หรือความผิดปกติใดๆ ที่ไม่สามารถสังเกตเองได้
การนอนกัดฟันอาจดูเหมือนไม่ร้ายแรง แต่ถ้าปล่อยไว้นาน อาจทำให้ฟันสึก แตก มีปัญหากล้ามเนื้อ ข้อต่อขากรรไกร และเสียค่าใช้จ่ายสูงในอนาคต การตรวจพบเร็วและใส่เฝือกสบฟันสามารถช่วยป้องกันความเสียหายได้มาก
ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย
ผศ.ทพ.ดร.ณภัทร นะลำเลียง
อาจารย์ประจำภาควิชาทันตกรรมบดเคี้ยว คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
กลับไปที่หน้าหลัก
ความรู้ทางทันตกรรม