ฟันเรียงสวยอยู่แล้ว แต่ฟันบนกับล่างไม่สบกัน ถ้าปล่อยไว้ไม่ต้องพบหมอฟันได้ไหม เพราะไม่ได้มีปัญหาช่องปากอื่นๆ??

#คำถามจากทางบ้าน ฟันเรียงสวยอยู่แล้ว แต่ฟันบนกับล่างไม่สบกัน ถ้าปล่อยไว้ไม่ต้องพบหมอฟันได้ไหม เพราะไม่ได้มีปัญหาช่องปากอื่นๆ??

โดยทั่วไป ลักษณะการสบฟันของคนส่วนใหญ่จะเป็นแบบ “ฟันบนคร่อมฟันล่าง” ทั้งในบริเวณฟันหน้าและฟันหลัง ผู้ป่วยสามารถสังเกตได้ด้วยตนเองโดยการส่องกระจกในขณะกัดฟันตามปกติ

การพิจารณา “ฟันหน้า” (ขณะกัดฟันปกติ)

ภาวะปกติ:

• ฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่าง

ภาวะผิดปกติ:

• ฟันหน้าล่างคร่อมฟันหน้าบน
• ปลายฟันหน้าบนชนกับปลายฟันหน้าล่าง จนกัดริมฝีปากบ่อย
• ฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างมาก จนมองไม่เห็นฟันหน้าล่าง
• ฟันหน้าบนและฟันหน้าล่างห่างกันมากผิดปกติ จนรู้สึกเหยินหรือยื่น

การพิจารณา “ฟันหลัง” ด้านซ้ายและด้านขวา (ขณะกัดฟันปกติ)

ภาวะปกติ:

• ฟันหลังบนคร่อมฟันหลังล่าง

 ภาวะผิดปกติ:

• ฟันหลังล่างคร่อมฟันหลังบน
• ฟันหลังบนชนกับฟันหลังล่าง จนกัดกระพุ้งแก้ม
• ฟันหลังบนไม่สบกับฟันหลังล่าง ทำให้เห็นช่องว่างระหว่างฟัน

เมื่อผู้ป่วยสามารถสังเกตความผิดปกติของการสบฟันได้ด้วยตนเอง จะช่วยให้พิจารณาเบื้องต้นได้ว่ามีความผิดปกติหรือไม่ หากพบความผิดปกติ ควรเข้าพบทันตแพทย์เพื่อขอรับคำปรึกษาและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

นอกจากการสังเกตรูปร่างฟันและลักษณะการสบฟันแล้ว ปัจจัยด้านการใช้งานก็มีความสำคัญเช่นกัน ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยมีลักษณะการสบฟันที่ไม่เป็นไปตามอุดมคติและแตกต่างออกไปเพียงเล็กน้อย แต่ยังสามารถใช้งานได้ดีโดยไม่เกิดปัญหา ในทางตรงกันข้าม ผู้ป่วยบางรายแม้มีการสบฟันใกล้เคียงอุดมคติ แต่กลับมีปัญหาในการใช้งาน เช่น ปวดฟันขณะเคี้ยว ปวดกล้ามเนื้อบดเคี้ยว หรือปวดข้อต่อขากรรไกร ซึ่งส่งผลรบกวนต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน

ดังนั้น นอกจากการพิจารณารูปร่างฟันและลักษณะการสบฟันแล้ว ควรประเมินการใช้งานร่วมด้วย เนื่องจากผู้ป่วยแต่ละรายมีความสามารถในการใช้งานและการปรับตัวต่อการสบฟันแตกต่างกัน ผู้ป่วยจึงเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการตัดสินใจเข้ารับคำปรึกษาจากทันตแพทย์ตามระดับความทุกข์หรือปัญหาที่ตนประสบ  ทั้งนี้ ทีมทันตแพทย์สามารถให้การดูแลและวางแผนการรักษาให้เหมาะสมกับลักษณะปัญหาของผู้ป่วยแต่ละราย

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

อ.ทพ.อุทัย อุมา

อาจารย์ประจำภาควิชาทันตกรรมบดเคี้ยว คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย