เคยได้ยินว่ามีคนเกิด “ฟันตาย” จากการจัดฟัน เรื่องนี้สามารถเกิดได้จริงหรือไม่ เราจะสังเกตเองได้อย่างไรว่าเริ่มมีฟันตายตอนจัดฟัน?

#คำถามจากทางบ้าน เคยได้ยินว่ามีคนเกิด “ฟันตาย” จากการจัดฟัน เรื่องนี้สามารถเกิดได้จริงหรือไม่ เราจะสังเกตเองได้อย่างไรว่าเริ่มมีฟันตายตอนจัดฟัน?

ฟันตาย (Dead Tooth)

คือสภาวะที่เนื้อเยื่อและโพรงประสาทฟันได้รับความเสียหายจนไม่มีเลือดมาหล่อเลี้ยง โดยมีปัจจัยเสี่ยงและแนวทางการดูแลดังนี้ :

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

• ฟันผุขนาดใหญ่: เชื้อโรคหรือสารพิษจากเชื้ออาจเล็ดลอดเข้าสู่โพรงประสาทฟัน ก่อให้เกิดการอักเสบและตายในที่สุด ซึ่งอาจไม่เกิดขึ้นทันที
• อุบัติเหตุและลักษณะผิดปกติ: ฟันที่เคยประสบอุบัติเหตุ หรือมีลักษณะผิดปกติบางอย่าง รวมถึงฟันสึกจนถึงโพรงประสาทฟัน
• ฟันแตกหรือร้าวจากการกัดของแข็งๆ
• แรงจัดฟัน: หากได้รับแรงที่มากเกินไป อาจส่งผลให้ประสาทฟันขาดเลือดและตายได้ แต่พบได้น้อยมาก

การสังเกตและการตรวจวินิจฉัย

หากพบฟันตายระหว่างจัดฟัน ฟันอาจเปลี่ยนสี ทันตแพทย์จะใช้วิธีตรวจความมีชีวิตของฟันและหาสาเหตุร่วม เช่น การอุดฟันขนาดใหญ่มาก่อน ประวัติอุบัติเหตุ  (ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อย)  ซึ่งหากไม่ได้เกิดจากการจัดฟันโดยตรง มักไม่มีผลกระทบต่อแผนการรักษา

การรักษาและป้องกัน

1. การรักษา: ทันตแพทย์จะใช้วิธี รักษารากฟัน เพื่อนำเนื้อเยื่อที่ตายออก ทำความสะอาด และอุดปิดโพรงรากฟัน หากรักษาไม่ได้อาจจำเป็นต้องถอน
2. การป้องกัน: ทำความสะอาดฟันให้ดีเพื่อป้องกันฟันผุ และหลีกเลี่ยงการใช้ฟันกัดของแข็งเพื่อป้องกันฟันแตกหรือร้าว

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

ผศ.ทพ.ธนิต เจริญรัตน์

อาจารย์ประจำภาควิชาทันตกรรมจัดฟัน คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย