แช่ผงฟู่ น้ำส้มสายชู หรือยาสีฟัน วิธีไหนที่เป็นการดูแลทำความสะอาด “ฟันปลอม” แบบถูกวิธี และการดูแลโดยรวมควรเป็นแบบไหน?

การดูแลฟันเทียมถอดได้และช่องปากที่ใส่ฟันเทียมถอดได้ คือ ควรถอดฟันออกมาแล้วแปรงฟันในช่องปากให้สะอาด แล้วใช้แปรงสีฟัน ซึ่งปกติแนะนำให้เป็นแปรงอีกอันนึง ไม่ใช่แปรงที่ใช้แปรงฟัน เพราะเมื่อเอามาแปรงฟันเทียมอาจจะบานเร็ว ที่ต้องเน้นแบบนี้เพราะบางคนแปรงโดยไม่ถอดฟันเทียม ทำให้ฟันธรรมชาติในบางบริเวณไม่ได้รับการทำความสะอาด จึงฟันผุ หรือเหงือกอักเสบใต้ฟันเทียม

ในการทำความสะอาดทุกวัน คือ ใช้แปรงสีฟันร่วมกับยาสีฟัน น้ำสบู่ หรือน้ำยาล้างจาน โดยจะต้องเป็นชนิดที่ “ไม่มีผงขัด” ร่วมด้วย แปรงขนแข็งซึ่งบางคนใช้แปรงซักผ้า  หรือน้ำยาทำความสะอาดที่มีผงขัดจะทำให้ฟันเทียมสึกง่ายขึ้น การแปรงทำความสะอาดคือขัดคราบอาหารออกให้หมด ไม่ขัดด้วยแรงมากเกินไป แปรงสีฟันมีขนาดเล็กทำให้เข้าทำความสะอาดตามซอกต่างๆได้ดีขึ้น โดยแนะนำให้แปรงทำความสะอาดก่อนนอน ล้างน้ำยาทำความสะอาดให้หมด และแช่ฟันเทียมในน้ำเปล่าในภาชนะปิด เพื่อป้องกันสิ่งสกปรก หรือแมลงเข้าไป

เม็ดฟู่ทำความสะอาด เป็นตัวช่วยที่ทำให้คราบที่ติดฟันบนเทียมนิ่มลงและแปรงออกได้ง่ายขึ้น บางยี่ห้อมีส่วนประกอบของยาฆ่าเชื้อต่างๆด้วย ซึ่งถ้าผู้ป่วยทำความสะอาดฟันเทียมได้ดีอยู่แล้ว เม็ดฟู่ไม่ได้จำเป็น แต่ถ้าอยากใช้ร่วมด้วยก็ใช้ได้ แต่ไม่ได้จำเป็นต้องใช้ทุกวัน

การแช่ฟันเทียมในน้ำส้มสายชู เพื่อให้หินปูนที่เกาะบนฟันเทียมนิ่มขึ้น จะได้แปรงหรือขูดออกได้ง่าย อาจจะทำได้ แต่ต้องแช่ไว้นานข้ามคืน และไม่แน่นำให้ทำบ่อยเพราะน้ำส้มสายชูมีความเป็นกรอ และมีผลต่อส่วนของฟันเทียมที่เป็นโลหะเช่น ตะขอ หรือฐานฟันเทียม

ความถี่ในการพบทันตแพทย์ ถ้าเป็นช่วงแรก ทันตแพทย์จะนัดค่อนข้างถี่ คือ 24 ชม. 3 วัน และ 7 วันหลังใส่ฟัน เพื่อแก้ไขปัญหาโดยเฉพาะรอยกดเจ็บก่อนกลายเป็นแผลใหย๋ เมื่อทำการปรับแก้จนไม่เจ็บแล้วก็จะนัดห่างขึ้น เป็น 1 เดือน 3 เดือน และ 6 เดือน โดยพิจาราณาตามความเหมาะสมของแต่ละเคส

ถ้าฟันเทียมเจ็บหรือหลวม ผู้ป่วยไม่ควรปรับแก้เองเพราะอาจจะแก้ไม่ถูกจุดแล้วทำให้แย่ลง ควรพบทันตแพทย์เพื่อให้ทันตแพทย์เป็นผู้ปรับแก้ฟันเทียมให้ไม่เจ็บ และแน่นขึ้น

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

ผศ.ทพญ.ดร. พิมพ์รำไพ โรจนกิจ สินธวาชีวะ

อาจารย์ประจำภาควิชาทันตกรรมประดิษฐ์ คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย