เด็กชอบกลืนยาสีฟัน อันตรายกว่าที่คิด! พ่อแม่ควรรู้ก่อนสาย

ยาสีฟันเด็กส่วนใหญ่มีส่วนประกอบของฟลูออไรด์ที่ช่วยในการป้องกันฟันผุ สารขัดฟัน สารให้ความหวานและแต่งกลิ่น สารกันเสีย สารที่ทำให้เกิดฟอง (Sodium lauryl sulfate) ซึ่งอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองเนื้อเยื่อในช่องปากเด็กได้ ดังนั้นเด็ก “ไม่ควรกลืนหรือกินยาสีฟัน” 

หากเด็กมีการกลืนยาสีฟันเพียงเล็กน้อยในระหว่างแปรงฟันโดยใช้ปริมาณยาสีฟันที่ทันตแพทย์แนะนำให้ใช้แปรงฟันตามช่วงอายุ ไม่ได้เป็นผลเสียหรืออันตรายใดๆ

ถ้าเด็กกลืนยาสีฟันโดยได้รับปริมาณมากๆ ในครั้งเดียว เช่น เด็กแอบกลืนยาสีฟันทั้งหลอด ส่งผลให้เกิดพิษเฉียบพลันของฟลูออไรด์ ทำให้เกิดอาการระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หรือถ่ายเหลวได้ 

หากได้รับปริมาณมากและบ่อยครั้งในช่วงที่ฟันกำลังพัฒนา (อายุ 0-8ปี) โดยเฉพาะในช่วงอายุต่ำกว่า 3 ปี ซึ่งเป็นช่วงอายุที่ฟันหน้าแท้กำลังพัฒนา ทำให้เกิดฟันตกกระ (fluorosis) ฟันแท้ที่ขึ้นมาจะเป็นลักษณะจุดขาวขุ่น จนถึงเหลืองน้ำตาล ขึ้นกับความรุนแรง ซึ่งส่งผลต่อความสวยงามของฟัน

ดังนั้นผู้ปกครองควรเลือกใช้ปริมาณยาสีฟันฟลูออไรด์ตามที่ทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยแนะนำ หากเป็นเด็กเล็กที่ยังบ้วนไม่เป็น ผู้ปกครองควรเช็ดฟองยาสีฟันด้วยผ้าสะอาดระหว่างแปรงฟัน เด็กที่สามารถบ้วนได้ให้บ้วนคายฟองทิ้ง  นอกจากนี้ควรเก็บยาสีฟันให้ห่างจากเด็ก ผู้ปกครองบีบยาสีฟันให้ในปริมาณที่เหมาะสมตามช่วงอายุ  ถ้าหากเด็กชอบกลืนยาสีฟันเพราะชอบกลิ่นรสหวานของยาสีฟัน ควรเปลี่ยนยาสีฟันที่มีกลิ่นและรสหวานน้อยลง เพื่อไม่ให้เด็กกลืนยาสีฟัน

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

ผศ.ทพญ.ดร. อรนุช เตชาธาราทิพย์

อาจารย์ประจำภาควิชาทันตกรรมสำหรับเด็ก คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย