สีเหงือกกำลังบอกอะไร ? รู้ทันสุขภาพช่องปากจาก “สีเหงือก” ที่หลายคนมองข้าม

สีเหงือกสามารถบ่งบอกถึงสุขภาพช่องปากได้จริง เพราะโดยทั่วไปเหงือกที่มีสุขภาพดี จะมีสีชมพูซีด แน่นแข็ง ไม่มีเลือดออก แต่เมื่อมีการอักเสบของเหงือกเกิดขึ้น ซึ่งสาเหตุหลักเกิดจากการดูแลทำความสะอาดช่องปากไม่ดีพอ มีคราบจุลินทรีย์ (หรือคราบพลัค) และหินน้ำลายเกาะบนตัวฟัน โดยเฉพาะในตำแหน่งที่ใกล้กับขอบเหงือก เชื้อแบคทีเรียในคราบจุลินทรีย์จะกระตุ้นให้เกิดการสร้างสารอักเสบ ทำให้เกิดเหงือกอักเสบตามมา เมื่อการอักเสบรุนแรงมากขึ้น จะมีการไหลเวียนเลือดที่เหงือกผิดปกติไป เส้นเลือดจะขยายตัวและมีเลือดคั่งมากขึ้น สีของเหงือกจะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีแดงสด บวม มีเลือดออกง่ายเวลาแปรงฟัน

หากไม่ได้รับการรักษา ปล่อยให้การอักเสบเรื้อรังอยู่นาน จากเหงือกอักเสบจะกลายเป็นโรคปริทันต์อักเสบ เหงือกมักจะมีสีเปลี่ยนไปเป็นสีแดงเข้มหรือแดงคล้ำ ลักษณะของเหงือกจะเปลี่ยนแปลงไปด้วย โดยขอบเหงือกจะหนา มนกลม บวมน้ำ ซึ่งทันตแพทย์ใช้ “ลักษณะและสีเหงือก” เป็นหนึ่งในการประเมินสุขภาพช่องปากร่วมกับอาการอื่น ๆ เช่นกลิ่นปาก เหงือกบวม หรือฟันโยก เป็นต้น

พฤติกรรมสูบบุหรี่ เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่มักจะทำให้เหงือกมีสีคล้ำขึ้น โดยความรุนแรงขึ้นอยู่กับปริมาณและระยะเวลาของการสูบบุหรี่ หากสามารถเลิกสูบบุหรี่ได้ สีของเหงือกจะลดความคล้ำลงและกลับมาปกติได้

อย่างไรก็ตาม สีเหงือก “ปกติ” อาจแตกต่างกันได้ตามสีผิวและพันธุกรรม บางคนมีเม็ดสีเมลานินมาก เหงือกอาจมีสีน้ำตาลหรือคล้ำได้ โดยที่เหงือกยังมีสุขภาพดีหรือปกติอยู่ เช่นสีเหงือกคล้ำในคนที่มีสีผิวที่เข้ม

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

รศ.ทพญ. อรวรรณ จรัสกุลางกูร

อาจารย์ประจำภาควิชาปริทันตวิทยา คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย