รู้ไหมว่า “ลิ้น” สามารถบอกความสะอาดของช่องปากได้

โดยปกติแล้วลิ้นที่สุขภาพดีควรจะมีสีชมพู ชุ่มชื้น และมีผิวเรียบ แต่ลิ้นที่เป็นฝ้าขาว คือ การที่มีคราบสีขาวสะสมอยู่บนผิวลิ้น  แต่เมื่อเกิดฝ้าขาวขึ้น มักเกิดจากการที่เศษอาหาร แบคทีเรีย และเซลล์ที่ตายแล้ว เข้าไปติดอยู่ในร่องระหว่างปุ่มรับรสเล็ก ๆ ที่อยู่ด้านบนลิ้น สาเหตุของลิ้นเป็นฝ้าขาว ได้แก่

• การดูแลความสะอาดไม่เพียงพอ ไม่แปรงลิ้นเป็นประจำ
• ภาวะปากแห้ง การดื่มน้ำน้อยหรือการหายใจทางปาก ทำให้น้ำลายน้อยลงจนไม่สามารถชะล้างแบคทีเรียได้ตามธรรมชาติ
• การสูบบุหรี่ หรือการดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ

ลิ้นเป็นฝ้าขาว ส่วนใหญ่จะเป็นชั่วคราวและไม่เป็นอันตราย แต่หากปล่อยทิ้งไว้จะส่งผลเสียต่อช่องปาก โดยจะทำให้เกิดกลิ่นปากแบคทีเรียที่สะสมบนลิ้นจะย่อยสลายคราบโปรตีนจากเศษอาหารและเซลล์ที่ตายแล้ว ทำให้เกิดสารประกอบกำมะถันที่ระเหยได้ นอกจากนี้ การมีเชื้อแบคทีเรียสะสมจำนวนมากบนลิ้น อาจ ทำให้เกิดฟันผุ และโรคปริทันต์ตามมาได้

การดูแลรักษาลิ้นเป็นฝ้าขาว ได้แก่ การทำความสะอาดลิ้นทุกวัน โดยใช้แปรงสีฟันขนนุ่มหรืออุปกรณ์ขูดลิ้น แปรงหรือขูดจากโคนลิ้นออกมาทางปลายลิ้นเบาๆ ประมาณ 4-5 ครั้ง ดื่มน้ำให้เพียงพอ บ้วนปากด้วยน้ำหลังรับประทานอาหาร การลดหรือเลิกสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

รศ.ทพญ.ดร. พรพรรณ พิบูลย์รัตนกิจ

อาจารย์ประจำภาควิชาเวชศาสตร์ช่องปาก คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย