ครอบฟันแล้วจบจริงไหม? ระวัง “ฟันผุใต้ครอบฟัน” ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

ฟันผุซ้ำใต้ครอบฟัน รู้ได้อย่างไร? ป้องกันได้หรือไม่?

โดยทั่วไป หลังการทำครอบฟัน ทันตแพทย์จะนัดติดตามผล (recall) เป็นระยะตามสภาพช่องปากและความเสี่ยงของแต่ละบุคคล โดยการนัดติดตามไม่ได้อาศัยเพียงการตรวจในช่องปากเท่านั้น แต่ยังอาจมีการถ่ายภาพรังสี (X-ray) ร่วมด้วย เพื่อประเมินบริเวณขอบครอบฟันและตำแหน่งที่มองเห็นได้ยาก

ฟันผุใต้ครอบฟันหลายกรณีอาจไม่แสดงอาการชัดเจน อย่างไรก็ตาม อาจมีสัญญาณเตือน

1. เสียวฟันเมื่อดื่มน้ำเย็นหรือรับประทานของหวาน (ในฟันที่ยังมีชีวิต)
2. มีกลิ่นปากมากกว่าปกติ
3. เศษอาหารติดบริเวณซี่ฟันที่ทำครอบบ่อย
4. เหงือกรอบครอบฟันอักเสบและมีเลือดออกง่าย

ทั้งนี้ อาการดังกล่าวไม่ได้บ่งชี้ว่ามีฟันผุซ้ำเสมอไป ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยจากทันตแพทย์

การป้องกันฟันผุซ้ำใต้ครอบฟัน

แม้ว่าครอบฟันจะช่วยปกป้องโครงสร้างฟันที่เหลืออยู่ แต่บริเวณรอยต่อระหว่างครอบฟันกับเนื้อฟันธรรมชาติยังคงสามารถเกิดฟันผุได้ ดังนั้นการดูแลสุขอนามัยช่องปากจึงมีความสำคัญมาก โดยควร

1. แปรงฟันอย่างถูกวิธีวันละอย่างน้อย 2 ครั้ง
2. ทำความสะอาดซอกฟันด้วยไหมขัดฟันหรืออุปกรณ์ทำความสะอาดซอกฟัน
3. ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
4. ลดความถี่ของการรับประทานอาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล
5. พบทันตแพทย์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ

หากดูแลความสะอาดช่องปากได้ดีและเข้ารับการตรวจติดตามตามกำหนด โอกาสเกิดฟันผุซ้ำใต้ครอบฟันจะลดลงอย่างมาก และหากเกิดความผิดปกติขึ้น ก็มีโอกาสตรวจพบและรักษาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก่อนที่ปัญหาจะลุกลามมากขึ้น

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

อ.ทพ.ณัฐนันท์ โพธิ์เอี่ยม

อาจารย์ประจำภาควิชาทันตกรรมหัตถการ และอาจารย์ส่วนกลางสังกัดฝ่ายวิชาการ
คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย