โรคประจำตัวกับสุขภาพช่องปากเด็ก พ่อแม่ควรรู้อะไรบ้าง?

ช่องปาก คือ ประตูสู่สุขภาพกาย ดังนั้นหากสุขภาพช่องปากดี ก็จะส่งผลต่อสุขภาพโดยรวมของเด็ก ฟันและเหงือกที่แข็งแรงช่วยให้เด็กสามารถรับประทานอาหารได้ มีการเจริญเติบโตและพัฒนาการสมวัย 

อย่างไรก็ตาม ในเด็กที่มีโรคประจำตัวการดูแลสุขภาพช่องปากจำเป็นต้องได้รับความใส่ใจเป็นพิเศษ เนื่องจากทั้งตัวโรคและการรักษาอาจส่งผลกระทบต่อสภาวะในช่องปากโดยตรง

ปัจจุบันพบว่ามีเด็กจำนวนมากที่เป็นโรคภูมิแพ้ หรือโรคหอบหืด และมีแนวโน้มจะเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ  การใช้ยาพ่นหรือยารับประทานควบคุมอาการเป็นประจำอาจทำให้เกิดภาวะปากแห้ง น้ำลายลดลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุ รวมถึงอาจพบการติดเชื้อราในช่องปากได้ในบางราย ผู้ปกครองจึงควรดูแลให้เด็กบ้วนปากหรือแปรงฟันหลังการใช้ยาพ่นทุกครั้ง ส่งเสริมให้ดื่มน้ำเปล่าอย่างเพียงพอ และแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์

หรือในเด็กที่มีโรคประจำตัวอื่นๆที่ส่งผลต่อสุขภาพในช่องปากโดยตรง เช่น เด็กที่เป็นโรคเบาหวาน ระดับน้ำตาลในเลือดที่ควบคุมได้ไม่ดีอาจส่งผลให้เกิดการอักเสบของเหงือกได้ง่าย เหงือกบวม เลือดออกง่าย และแผลในช่องปากหายช้ากว่าปกติ นอกจากนี้ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในช่องปาก

ดังนั้นผู้ปกครองควรให้ความสำคัญกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดตามคำแนะนำของแพทย์  ควบคู่กับการดูแลสุขอนามัยช่องปากอย่างเหมาะสม ได้แก่ การแปรงฟันและใช้ไหมขัดอย่างถูกวิธี หากพบอาการผิดปกติควรรีบพบทันตแพทย์ และควรแจ้งประวัติโรคประจำตัวแก่ทันตแพทย์ทุกครั้งก่อนรับการรักษา การสร้างความร่วมมือจากเด็กถือเป็นปัจจัยสำคัญ ผู้ปกครองควรพามาพบทันตแพทย์ตั้งแต่ยังไม่เกิดปัญหา เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีในการทำฟัน ควรสร้างกิจวัตรประจำวัน เช่น การแปรงฟัน  ใช้การเสริมแรงทางบวก เช่น คำชม หรือรางวัลเล็ก ๆ เพื่อกระตุ้นพฤติกรรมที่ดี และหลีกเลี่ยงการใช้คำขู่ที่อาจทำให้เด็กเกิดความกลัวต่อการรักษาทางทันตกรรม การที่ผู้ปกครองเป็นแบบอย่างที่ดีจะช่วยส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้และปฏิบัติตามได้อย่างดีเช่นกัน

สรุป เด็กที่มีโรคประจำตัวสามารถมีสุขภาพช่องปากที่ดีได้ หากได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง ความร่วมมือระหว่างผู้ปกครอง เด็ก และทันตแพทย์ เป็นกุญแจสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพช่องปากที่ดีในระยะยาว

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

รศ.ทพญ.ดร.วรรณกร ศรีอาจ

อาจารย์ประจำภาควิชาทันตกรรมสำหรับเด็ก คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย