เครื่องพ่นน้ำสามารถทดแทนไหมขัดฟันได้ไหม?

โลกออนไลน์ขาย “เครื่องพ่นน้ำเพื่อทำความสะอาดช่องปาก” อยากทราบว่าเครื่องพ่นน้ำสามารถทดแทนไหมขัดฟันได้ไหม

ปัจจุบันเครื่องพ่นน้ำทำความสะอาดช่องปาก (oral irrigator/water flosser) ได้รับความนิยมมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มคนไข้จัดฟัน ผู้ที่มีสะพานฟัน หรือผู้ที่รู้สึกว่าไหมขัดฟันใช้งานยาก

จากการศึกษาพบว่า เครื่องพ่นน้ำสามารถช่วยลดการอักเสบของเหงือกได้ แต่ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่า สามารถกำจัดคราบจุลินทรีย์ (plaque) บริเวณซอกฟันได้ดีกว่าไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คราบที่เกาะติดแน่นบริเวณผิวฟัน

ข้อดีของเครื่องพ่นน้ำ คือ ใช้งานง่าย สะดวก เหมาะสำหรับผู้ที่ใช้ไหมขัดฟันไม่ถนัด ผู้จัดฟัน ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีข้อจำกัดในการใช้มือ รวมถึงช่วยชะล้างเศษอาหารในบริเวณที่เข้าถึงยากได้ดี

อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดคือ เครื่องพ่นน้ำอาจไม่สามารถขจัดคราบจุลินทรีย์ที่เกาะแน่นได้ดีเท่าการใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน อีกทั้งยังมีราคาสูง ต้องดูแลทำความสะอาดอุปกรณ์ และต้องอาศัยการใช้อย่างสม่ำเสมอจึงจะเห็นผล

ดังนั้น ในปัจจุบัน ไม่แนะนำให้ใช้เครื่องพ่นน้ำ “ทดแทน” ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน แต่สามารถใช้เป็น “อุปกรณ์เสริม” ร่วมกับการแปรงฟัน เพื่อช่วยดูแลสุขภาพช่องปากได้ โดยเฉพาะในผู้ที่มีข้อจำกัดในการใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

อ.ทพญ.ดร. พรรณ พงษ์เสฐียร

อาจารย์ประจำภาควิชาปริทันตวิทยา คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย