หลังผ่าฟันคุด ดูแลแผลอย่างไรให้หายไว!! ลดเสี่ยงแผลอักเสบ!!

หลังผ่าฟันคุด มีวิธีการดูแลรักษาแผล และประเด็นต่างๆในการดูแลแผลผ่าฟันคุดดังนี้

1. การป้องกันภาวะเลือดออกไม่หยุดหลังผ่าฟันคุด

• หลังผ่าฟันคุด ทันตแพทย์จะให้กัดผ้าก๊อซบนแผลประมาณ 1 ชั่วโมง เพื่อให้ลิ่มเลือดมีความแข็งแรงพอ
• ไม่เคี้ยวผ้าก๊อซเล่น หลีกเลี่ยงการพูดคุยประมาณ 2-3 ชั่วโมงแรกหลังผ่าฟันคุด
• ใน 24 ชั่วโมงแรก อาจมีเลือดออกมาจากแผลปนกับน้ำลายได้เล็กน้อยเป็นปกติ แต่หากมีเลือดไหลออกมาจากแผลมาก ให้ใช้ผ้าก๊อซกัดบนแผลเพิ่มอีกประมาณครึ่งชั่วโมง
• ไม่บ้วนน้ำลาย ไม่กลั้วปากแรง ๆ ใน 24 ชั่วโมงแรก
• หากเลือดออกจากแผลเป็นปริมาณมาก โดยกัดผ้าก๊อซแล้วเลือดยังไม่หยุดไหล ควรกลับมาพบทันตแพทย์

2. อาการปวดหลังผ่าฟันคุด

• อาการปวดหลังผ่าฟันคุด จะมากที่สุดในช่วง 12 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด โดยอาการปวดสามารถควบคุมได้ด้วยยาแก้ปวดที่หาซื้อตามร้านขายยาได้
• อาการปวดหลังผ่าฟันคุดไม่ควรเกิน 2-3 วัน

3. อาหาร

• ผู้ป่วยควรรับประทานอาหารอ่อนหรือเหลวในช่วง 24 ชั่วโมงแรก หลีกเลี่ยงอาหารที่ร้อนจัดหรือเผ็ดจัด เมื่ออาการปวดลดลงแล้ว สามารถเริ่มกลับมาทานอาหารตามปกติได้

4. การดูแลความสะอาดช่องปาก

• ในวันแรกหลังผ่าตัดฟันคุด อาจเลี่ยงการแปรงฟันในตำแหน่งผ่าตัดฟันคุดเพื่อลดโอกาสเลือดออกหรือทำให้แผลผ่าตัดขยับ
• วันรุ่งขึ้น เริ่มบ้วนปากด้วยน้ำเกลือ อาจใช้น้ำเกลือล้างแผล หรือผสมเกลือครึ่งช้อนชาในน้ำอุ่น 250 ml
• การแปรงฟันและการทำความสะอาดช่องปากอื่น ๆ สามารถทำได้ตั้งแต่วันที่ 3-4 หลังผ่าตัดฟันคุด ช่องปากที่สะอาดจะช่วยให้แผลผ่าตัดหายได้เร็วขึ้น

5. อาการบวมและช้ำ

• การผ่าตัดฟันคุดแบบที่ต้องเปิดเหงือกและกรอกระดูก อาจทำให้มีอาการบวมในช่วง 1-2 วันแรก ซึ่งถือเป็นอาการปกติ โดยอาการบวมจะค่อย ๆ ลดลงตั้งแต่วันที่ 3 หลังผ่าตัดจนหายไปใน 1 สัปดาห์ อาจประคบเย็น โดยใช้น้ำแข็งใส่ถุงพลาสติกห่อผ้าประคบบริเวณแก้มตำแหน่งที่ผ่าตัดในวันแรก อย่าให้น้ำแข็งโดนบริเวณผิวหนังโดยตรง หลังผ่าตัดวันที่ 3 เป็นต้นไป ให้ประคบอุ่นเพื่อลดอาการบวม
• ในผู้ป่วยบางราย อาจพบอาการบวมช้ำบริเวณแก้มและใบหน้าได้ โดยเริ่มมีรอยช้ำได้ตั้งแต่วันที่ 2-4 และจะหายไปใน 7-10 วัน

6. อ้าปากได้น้อยกว่าปกติ

• หลังผ่าฟันคุดอาจรู้สึกว่าอ้าปากได้น้อยลงจากปกติ จากกระบวนการอักเสบบริเวณกล้ามเนื้อบดเคี้ยว โดยอาการนี้จะเป็นไม่หนัก และหายได้ในระยะเวลาประมาณ 1 สัปดาห์

7. หากมีภาวะเลือดไหลไม่หยุด อาการปวด บวม มีไข้

• โดยมีอาการที่เพิ่มขึ้นหลังจากผ่าตัดฟันคุดวันที่ 3 เป็นต้นไป หรืออาการปวดแผลมากที่ไม่สามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวด ควรกลับมาพบทันตแพทย์

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

ผศ.ทพญ. สุณิสา โรจนวิภาต

อาจารย์ประจำภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย