ไขคดีด้วย “ฟัน” เมื่อทันตกรรมกลายเป็น “กุญแจสำคัญ” ในคดีฆาตกรรม

นิติทันตวิทยา (Forensic Odontology) เป็นศาสตร์หนึ่งที่นำความรู้ทางทันตแพทยศาสตร์มาใช้ช่วยกระบวนการทางกฎหมาย เช่น ในคดีความต่างๆ การระบุตัวตน พิสูจน์เอกลักษณ์บุคคล การประเมิณอายุ การวิเคราะห์รอยกัด หรือแม้แต่กรณีผู้ทุกทารุณกรรม เป็นต้น

ฟัน ถือเป็นอวัยวะที่ทนทานมากที่สุดส่วนหนึ่งของร่างกาย แม้เกิดไฟไหม้ น้ำท่วม หรือศพเน่าเปื่อย ฟันยังคงอยู่ได้ จึงมีประโยชน์มากในการพิสูจน์ตัวบุคคล (Comparative dental identification) โดยนิติทันตแพทย์จะเปรียบเทียบข้อมูลฟันก่อน (Antemortem) และหลังเสียชีวิต (Postmortem)

โดยหลักฐานทางทันตกรรมที่ใช้รวมไปถึงประวัติการรักษาทางทันตกรรม แบบพิมพ์ฟัน รูปถ่ายในและนอกช่องปาก และภาพรังสีทันตกรรม เป็นต้น

ในกรณีเหตุภัยพิบัติต่าง ๆ เช่น สึนามิ แผ่นดินไหว น้ำท่วม ไฟไหม้ เครื่องบินตก และมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก นิติทันตแพทย์เป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคลเนื่องจาก ตำรวจสากล (INTERPOL) ถือว่าการพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคลด้วยหลักฐานทางทันตกรรม เป็นหนึ่งในวิธีหลักในการพิสูจน์ตัวตน (Primary identification method) มีน้ำหนักเทียบเท่ากับการตรวจลายพิมพ์นิ้วมือและการตรวจทางพันธุกรรม (DNA)

นิติทันตแพทย์อาจเป็นผู้ช่วยในการไขข้อสงสัยในคดีฆาตรกรรมได้ เช่น เมื่อฆาตรกรพยายามที่จะทำลายศพ หรือทำลายหลักฐาน ทำให้การพิสูจน์ตัวตนผู้ถูกฆาตรกรรมทำได้ยาก การตรวจพิสูจน์ทางทันตกรรมถือเป็นวิธีหนึ่งที่สามารถช่วยได้เนื่องจากฟันมีความแข็งแรงและทนทานที่สุดในร่างกาย และการตรวจฟันมีค่าใช้จ่ายต่ำกว่าการตรวจทางพันธุกรรม หรือเมื่อพบรอยกัด (Bitemark) บนร่างผู้เสียชีวิต การพิสูจน์รอยกัดอาจเป็นวิธีหนึ่งที่สามารถพิสูจน์ผู้กัด หรือผู้ต้องสงสัยได้ เนื่องจากบริเวณฟันหน้าของแต่ละคนมีความจำเพาะ ทั้งขนาดของขากรรไกร การหายไปของฟันบางซี่ ลักษณะการเรียงตัวของฟัน เช่น อาจมีการซ้อนเก หรือแม้แต่รอยสึกบิ่นบริเวณฟันตัด

สาขานิติทันตวิทยาอาจเป็นสาขาที่มีผู้สนใจน้อยเนื่องจากต้องทำงานกับผู้เสียชีวิต และไม่ทำรายได้เท่ากับทันตกรรมสาขาอื่นๆ ถึงแม้ว่าเหตุการที่ทันตแพทย์ต้องเข้าไปมีส่วนร่วมอาจไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยๆ อย่างไรก็ตามสาขานิติทันตวิทยาถือเป็นสาขาที่มีความจำเป็นในการไขความจริงและอาจเป็นพระเอกเมื่อหลักฐานอื่นๆ ไม่สามารถให้คำตอบได้

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

ผศ.ทพญ.ดร.พิสชา พิทยพัฒน์

อาจารย์ประจำภาควิชารังสีวิทยา คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย