แค่ “เคี้ยวไม่ละเอียด” จะกระทบสุขภาพได้ขนาดไหน? เรื่องใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม
การเคี้ยวอาหารไม่ใช่แค่การบดอาหารให้เล็กลงก่อนกลืน แต่เป็น จุดเริ่มต้นของกระบวนการย่อยอาหาร และมีความสัมพันธ์กับทั้งสุขภาพช่องปากและสุขภาพร่างกายโดยรวม
การเคี้ยวอาหารมีความสำคัญคือ…
- ช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้น การเคี้ยวทำให้อาหารมีขนาดเล็กลงและคลุกเคล้ากับน้ำลาย ซึ่งมีเอนไซม์ที่ช่วยเริ่มต้นการย่อยอาหาร โดยเฉพาะแป้ง ทำให้กระเพาะอาหารและลำไส้ทำงานได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
- กระตุ้นการหลั่งน้ำลาย น้ำลายมีบทบาทสำคัญหลายอย่าง เช่น
- ช่วยหล่อลื่นอาหารให้กลืนง่ายขึ้น
- ช่วยปรับสมดุลความเป็นกรด-ด่างในช่องปาก
- ช่วยลดความเสี่ยงของฟันผุ
- ช่วยปกป้องเนื้อเยื่อในช่องปาก
- ช่วยคงประสิทธิภาพการทำงานของฟันและกล้ามเนื้อบดเคี้ยว ช่วยรักษาสมดุลของกล้ามเนื้อและข้อต่อขากรรไกร
- ช่วยให้สมองรับรู้ความอิ่มได้ดีขึ้น การใช้เวลาในการเคี้ยวให้อาหารละเอียดทำให้สมองมีเวลารับสัญญาณความอิ่ม ซึ่งอาจช่วยลดการรับประทานอาหารมากเกินความจำเป็นได้
การรีบรับประทานอาหารหรือกลืนอาหารทั้งที่ยังเคี้ยวไม่ละเอียด อาจส่งผลเสียหลายอย่าง เช่น
- ระบบย่อยอาหารทำงานหนักขึ้น เมื่ออาหารชิ้นใหญ่ กระเพาะอาหารต้องใช้เวลาย่อยนานขึ้น อาจทำให้บางคนมีอาการแน่นท้อง ท้องอืด อึดอัดหลังรับประทานอาหาร
- อาจทำให้รับประทานอาหารมากเกินไป คนที่กินเร็วและเคี้ยวน้อยมักรับประทานอาหารได้มากกว่าที่ร่างกายต้องการ เพราะสมองยังไม่ทันส่งสัญญาณความอิ่ม
นอกจากนี้การเคี้ยวอาหารไม่ละเอียดอาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพช่องปาก บางคนเคี้ยวอาหารไม่ละเอียดไม่ใช่เพราะรีบ แต่เพราะมีปัญหา เช่น ฟันหายไปหลายซี่ ฟันโยก ปวดฟัน ซึ่งทำให้ประสิทธิภาพการบดเคี้ยวลดลง
ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย
รศ.ทพญ.ดร.รังสิมา สกุลณะมรรคา
อาจารย์ประจำภาควิชาทันตกรรมหัตถการ คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
กลับไปที่หน้าหลัก
ความรู้ทางทันตกรรม