ไม่กินหวานเลย จะไม่มีฟันผุจริงหรือ?

#คำถามจากทางบ้าน กินหวาน=ฟันผุ แปลว่า..ไม่กินหวานเลย จะไม่มีฟันผุจริงหรือ?!?

ไม่จริงเสมอไป

การไม่กินหวานช่วยลดความเสี่ยงฟันผุได้มาก แต่ยังไม่ได้แปลว่าจะไม่เกิดฟันผุเลย

เพราะนอกจากน้ำตาลในขนมและเครื่องดื่มหวานแล้ว อาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรต เช่น ข้าว แป้ง ขนมปัง เส้นก๋วยเตี๋ยว หรืออาหารที่มีแป้ง ก็สามารถถูกย่อยเป็นน้ำตาลในช่องปากได้ น้ำตาลเหล่านี้เป็นอาหารของเชื้อจุลินทรีย์ในคราบฟัน ทำให้เชื้อสร้างกรดออกมาทำลายผิวฟัน หากเกิดซ้ำบ่อย ๆ ฟันจะค่อย ๆ สูญเสียแร่ธาตุและกลายเป็นฟันผุได้

ปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดฟันผุ มี 4 อย่าง

1. ฟันธรรมชาติ
   โดยเฉพาะบริเวณที่ทำความสะอาดยาก เช่น หลุมร่องฟันหรือซอกฟัน
2. เชื้อจุลินทรีย์ในคราบฟัน
   เชื้อบางชนิดสามารถใช้น้ำตาลและแป้งสร้างกรดได้
3. อาหารกลุ่มแป้งและน้ำตาล
   ไม่ใช่เฉพาะขนมหวานเท่านั้น แต่อาหารจำพวกแป้งก็เกี่ยวข้องกับฟันผุได้ เนื่องจากแป้งสามารถถูกย่อยกลายเป็นน้ำตาลได้
4. เวลาและความถี่ในการเกิดกรดบนผิวฟัน
   ยิ่งกินจุบจิบ หรือปล่อยให้คราบฟันค้างอยู่นาน เช่น แปรงฟันไม่สะอาด ไม่ใช้ไหมขัดฟัน ความเสี่ยงฟันผุก็จะยิ่งเพิ่มขึ้น

สรุป : การลดหวานช่วยลดโอกาสฟันผุได้ แต่การป้องกันฟันผุที่ดีต้องดูแลร่วมกันหลายอย่าง ได้แก่ กินอาหารอย่างเหมาะสม ลดการกินจุบจิบ แปรงฟันให้สะอาด ใช้ไหมขัดฟัน และใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์เป็นประจำ

ข้อมูลความรู้ทางทันตกรรมโดย

รศ.ทพญ.ดร.เกศกาญจน์ เกศวยุธ

อาจารย์ประจำภาควิชาชีวเคมี คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย